Thuế TNCN Từ Tiền Lương 2026: Cách Tính Theo Biểu Thuế 5 Bậc Lũy Tiến (Có Ví Dụ)
Giới thiệu
Từ kỳ tính thuế năm 2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) 2025 chính thức có hiệu lực với hàng loạt thay đổi quan trọng: biểu thuế lũy tiến từng phần rút từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, mức giảm trừ gia cảnh tăng lên, và ngưỡng chịu thuế ở bậc thấp nhất được nới rộng đáng kể. Đây là thay đổi lớn nhất về thuế TNCN từ tiền lương, tiền công trong hơn một thập kỷ qua, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu người lao động và công tác tính lương của bộ phận kế toán, nhân sự tại doanh nghiệp.
Bài viết này giúp bạn nắm rõ cách tính thuế TNCN từ tiền lương theo biểu thuế mới, kèm ví dụ minh họa cụ thể để áp dụng ngay vào công việc.
Mức giảm trừ gia cảnh 2026
Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ kỳ tính thuế 2026 như sau:
- Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm)
- Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng
Ngoài ra, người lao động còn được trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN) và các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học theo quy định trước khi tính thu nhập chịu thuế.
Biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc (Điều 9 Luật Thuế TNCN 2025)
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất |
|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu đồng | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu đồng | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu đồng | 20% |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu đồng | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu đồng | 35% |
So với biểu thuế 7 bậc cũ (Thông tư 111/2013/TT-BTC), thay đổi đáng chú ý:
- Số bậc giảm từ 7 xuống 5, khoảng cách giữa các bậc được nới rộng hơn.
- Ngưỡng chịu thuế 5% (bậc thấp nhất) tăng từ "đến 5 triệu đồng/tháng" lên "đến 10 triệu đồng/tháng".
- Thuế suất bậc 2 giảm từ 15% xuống 10%; bậc 3 giảm từ 25% xuống 20%.
- Mức thu nhập chịu thuế suất cao nhất 35% tăng từ "trên 80 triệu đồng/tháng" lên "trên 100 triệu đồng/tháng".
Nhìn chung, với cùng một mức thu nhập, số thuế TNCN phải nộp theo biểu thuế mới thấp hơn đáng kể so với biểu thuế cũ, đặc biệt ở nhóm thu nhập trung bình - khá (15-60 triệu đồng/tháng).
Bảng so sánh nhanh biểu thuế cũ (7 bậc) và mới (5 bậc)
| Tiêu chí | Biểu thuế cũ (7 bậc) | Biểu thuế mới (5 bậc, từ 2026) |
|---|---|---|
| Số bậc thuế | 7 | 5 |
| Ngưỡng chịu thuế 5% | Đến 5 triệu đồng/tháng | Đến 10 triệu đồng/tháng |
| Thuế suất bậc 2 | 10% | 10% (giữ nguyên nhưng khoảng thu nhập rộng hơn) |
| Thuế suất bậc giữa (15% cũ) | 15% | Giảm còn 10% |
| Thuế suất bậc giữa (25% cũ) | 25% | Giảm còn 20% |
| Ngưỡng thuế suất cao nhất 35% | Trên 80 triệu đồng/tháng | Trên 100 triệu đồng/tháng |
Công thức tính thuế TNCN từ tiền lương
Công thức tổng quát:
Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất theo bậc lũy tiến
Trong đó:
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ (giảm trừ bản thân, người phụ thuộc, bảo hiểm bắt buộc, từ thiện...)
Có 2 cách tính thuế theo biểu lũy tiến 5 bậc:
Cách 1: Tính lũy tiến từng phần (cộng dồn theo từng bậc)
- Bậc 1 (đến 10 triệu): 5% × toàn bộ thu nhập
- Bậc 2 (trên 10-30 triệu): 0,5 triệu + 10% phần vượt trên 10 triệu
- Bậc 3 (trên 30-60 triệu): 2,5 triệu + 20% phần vượt trên 30 triệu
- Bậc 4 (trên 60-100 triệu): 8,5 triệu + 30% phần vượt trên 60 triệu
- Bậc 5 (trên 100 triệu): 20,5 triệu + 35% phần vượt trên 100 triệu
Cách 2: Tính rút gọn (dùng hằng số trừ, cho kết quả tương đương nhưng nhanh hơn)
Số thuế phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất – Hằng số trừ
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất | Hằng số trừ |
|---|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu | 5% | 0 |
| 2 | Trên 10-30 triệu | 10% | 0,5 triệu |
| 3 | Trên 30-60 triệu | 20% | 3,5 triệu |
| 4 | Trên 60-100 triệu | 30% | 9,5 triệu |
| 5 | Trên 100 triệu | 35% | 14,5 triệu |
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Chị H là nhân viên văn phòng, không có người phụ thuộc, tổng thu nhập chịu thuế (sau khi trừ BHXH, BHYT, BHTN) là 25 triệu đồng/tháng.
Thu nhập tính thuế = 25 – 15,5 = 9,5 triệu đồng/tháng → thuộc bậc 1 (đến 10 triệu).
Thuế TNCN phải nộp = 9,5 × 5% = 0,475 triệu đồng (475.000 đồng)/tháng.
Ví dụ 2: Anh T có thu nhập chịu thuế 40 triệu đồng/tháng, nuôi 1 người phụ thuộc.
Thu nhập tính thuế = 40 – 15,5 – 6,2 = 18,3 triệu đồng/tháng → thuộc bậc 2.
Cách rút gọn: Thuế = 18,3 × 10% – 0,5 = 1,33 triệu đồng/tháng.
Kiểm tra bằng cách lũy tiến từng phần: 10 triệu đầu × 5% = 0,5 triệu; 8,3 triệu còn lại × 10% = 0,83 triệu → Tổng = 1,33 triệu đồng. Kết quả khớp.
Ví dụ 3: Giám đốc kinh doanh có thu nhập chịu thuế 90 triệu đồng/tháng, nuôi 2 người phụ thuộc.
Thu nhập tính thuế = 90 – 15,5 – 6,2×2 = 62,1 triệu đồng/tháng → thuộc bậc 4.
Thuế = 62,1 × 30% – 9,5 = 9,13 triệu đồng/tháng.
Thời điểm áp dụng
Luật Thuế TNCN 2025 có hiệu lực từ 1/7/2026, tuy nhiên riêng phần liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng ngay từ đầu kỳ tính thuế năm 2026 (tức từ 1/1/2026). Điều này có nghĩa khi quyết toán thuế TNCN năm 2026, người lao động và doanh nghiệp sẽ áp dụng biểu thuế 5 bậc và mức giảm trừ gia cảnh mới cho toàn bộ năm, kể cả phần thu nhập đã tạm khấu trừ theo biểu thuế cũ trong giai đoạn trước 1/7/2026.
Lưu ý cho kế toán tiền lương
- Cập nhật lại bảng lương, phần mềm tính thuế TNCN theo biểu thuế 5 bậc và mức giảm trừ gia cảnh mới ngay khi có hiệu lực áp dụng.
- Rà soát hồ sơ người phụ thuộc đã đăng ký để đảm bảo mức giảm trừ 6,2 triệu đồng/người/tháng được áp dụng đúng đối tượng.
- Với thu nhập vãng lai (không ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dưới 3 tháng), lưu ý mức khấu trừ 10% vẫn áp dụng khi thu nhập từ 5 triệu đồng/lần trở lên theo quy định hiện hành.
- Khi quyết toán thuế năm 2026, cần tính lại toàn bộ nghĩa vụ thuế theo biểu thuế mới cho cả năm, tránh áp dụng lẫn lộn giữa biểu thuế cũ (trước 1/7) và biểu thuế mới.
Câu hỏi thường gặp
Biểu thuế 5 bậc có áp dụng cho thu nhập từ kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh không? Không. Biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc chỉ áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công. Thu nhập từ kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh áp dụng theo phương pháp tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu, không theo biểu lũy tiến này.
Mức giảm trừ gia cảnh có thể thay đổi trong năm không? Luật giao Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh theo biến động giá cả, thu nhập để phù hợp với từng thời kỳ, nên mức 15,5 triệu và 6,2 triệu đồng có thể được điều chỉnh trong các năm tiếp theo.
Kết luận
Biểu thuế TNCN 5 bậc từ 2026 cùng mức giảm trừ gia cảnh mới giúp giảm đáng kể gánh nặng thuế cho người làm công ăn lương, đặc biệt ở nhóm thu nhập trung bình. Kế toán doanh nghiệp cần chủ động cập nhật công thức tính, phần mềm bảng lương và rà soát hồ sơ người phụ thuộc để tính đúng, tính đủ nghĩa vụ thuế cho người lao động ngay từ kỳ tính thuế năm 2026.