Thuế TNCN Từ Tiền Lương 2026: Cách Tính Giảm Trừ Gia Cảnh Và Biểu Thuế 5 Bậc

Giới thiệu

Từ kỳ tính thuế năm 2026, cách tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với tiền lương, tiền công đã thay đổi khá nhiều so với trước: mức giảm trừ gia cảnh tăng mạnh, biểu thuế lũy tiến từng phần rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, khoảng cách giữa các bậc cũng được nới rộng hơn. Đây là những thay đổi trực tiếp ảnh hưởng đến số tiền thực nhận hàng tháng của gần như mọi người lao động, đồng thời là phần kiến thức bắt buộc phải nắm vững đối với kế toán tiền lương và những bạn mới bắt đầu làm nghề kế toán - nhân sự.

Bài viết này sẽ đi từng bước: mức giảm trừ gia cảnh mới là bao nhiêu, biểu thuế 5 bậc áp dụng ra sao, và một ví dụ tính tay đầy đủ để bạn có thể áp dụng ngay vào công việc.

Mức giảm trừ gia cảnh mới từ 2026

Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 và Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (tức từ 01/01/2026) như sau:

Công thức tổng giảm trừ gia cảnh:

Tổng giảm trừ gia cảnh = 15.500.000 + (6.200.000 x Số người phụ thuộc)

Ví dụ, một người lao động có 2 con nhỏ đăng ký người phụ thuộc hợp lệ sẽ được giảm trừ: 15.500.000 + (6.200.000 x 2) = 27.900.000 đồng/tháng, trước khi tính đến các khoản giảm trừ bảo hiểm bắt buộc.

Lưu ý quan trọng cho kế toán: người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng và đã đăng ký, có đầy đủ hồ sơ chứng minh theo quy định - không tự động áp dụng cho mọi nhân sự khai báo.

Biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc

Đây là thay đổi lớn nhất: từ chỗ có 7 bậc thuế suất (5%, 10%, 15%, 20%, 25%, 30%, 35%), biểu thuế mới rút gọn còn 5 bậc, khoảng cách giữa các bậc doãng rộng hơn (10 - 20 - 30 - 40 triệu đồng), giúp phần lớn thu nhập trung bình chịu mức thuế suất thấp hơn trước.

So với biểu thuế cũ, hai thay đổi đáng chú ý:

• Mức thuế suất 15% (bậc 2 cũ) giảm còn 10%.
• Mức thuế suất 25% (bậc 3 cũ) giảm còn 20%.
• Ngưỡng chịu thuế suất cao nhất 35% được nâng từ trên 80 triệu lên trên 100 triệu đồng/tháng.

"Thu nhập tính thuế" ở đây không phải lương gross, mà là:

Thu nhập tính thuế = Tổng thu nhập chịu thuế - Các khoản giảm trừ (bảo hiểm bắt buộc + giảm trừ gia cảnh)

Ví dụ tính thuế TNCN từ tiền lương theo quy định 2026

Chị A là nhân viên văn phòng, lương gross 35.000.000 đồng/tháng, có 1 người phụ thuộc đã đăng ký hợp lệ. Giả định các khoản bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN) trích theo lương đóng bảo hiểm là 3.000.000 đồng/tháng.

Bước 1 - Tính thu nhập chịu thuế: 35.000.000 - 3.000.000 (bảo hiểm) = 32.000.000 đồng

Bước 2 - Tính giảm trừ gia cảnh: 15.500.000 + 6.200.000 (1 người phụ thuộc) = 21.700.000 đồng

Bước 3 - Tính thu nhập tính thuế: 32.000.000 - 21.700.000 = 10.300.000 đồng

Bước 4 - Áp biểu thuế lũy tiến từng phần:

• Bậc 1: 10.000.000 x 5% = 500.000 đồng
• Bậc 2: (10.300.000 - 10.000.000) x 10% = 30.000 đồng

Tổng thuế TNCN phải nộp = 530.000 đồng/tháng

Có thể thấy, nhờ mức giảm trừ gia cảnh tăng gần 41% và các bậc thuế suất thấp giảm xuống, số thuế TNCN phải nộp của người lao động ở mức thu nhập trung bình - khá đã giảm đáng kể so với cách tính cũ.

Ứng dụng thực tế cho kế toán tiền lương

Với kế toán và người làm nhân sự, khi triển khai mức giảm trừ và biểu thuế mới cần lưu ý:

• Cập nhật lại bảng lương và phần mềm tính thuế ngay từ kỳ lương tháng 01/2026, tránh tính sai làm phát sinh chênh lệch phải quyết toán, hoàn thuế cuối năm.
• Rà soát lại hồ sơ người phụ thuộc: mức giảm trừ mới cao hơn nên đây là thời điểm tốt để nhắc người lao động bổ sung, cập nhật hồ sơ người phụ thuộc nếu còn thiếu.
• Giải thích rõ cho người lao động về sự khác biệt giữa lương gross, thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế - đây là điểm rất nhiều người mới đi làm hay nhầm lẫn.
• Theo dõi văn bản hướng dẫn thi hành vì thời điểm áp dụng giữa biểu thuế mới (kỳ tính thuế 2026, tức từ 01/01/2026 đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công) và hiệu lực chung của Luật (01/07/2026) có sự khác nhau theo từng nhóm quy định, nên vẫn cần bám sát thông tư hướng dẫn cụ thể của Bộ Tài chính khi ban hành.

Kết luận

Mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, cùng biểu thuế lũy tiến 5 bậc, là hai thay đổi cốt lõi của thuế TNCN từ tiền lương năm 2026. Nắm chắc công thức tính theo 4 bước ở trên sẽ giúp bạn tự tính được số thuế phải nộp hàng tháng, dù bạn là người mới đi làm hay đang phụ trách bảng lương cho cả doanh nghiệp. Khi văn bản hướng dẫn chi tiết được ban hành, hãy cập nhật lại số liệu cụ thể để đảm bảo tính đúng, tính đủ.