Hộ Kinh Doanh 2026: Hóa Đơn Điện Tử Và Cách Tính Thuế Mới

Tuần qua, cộng đồng kế toán bàn tán sôi nổi về hai câu chuyện: (1) Cục Thuế phản hồi kiến nghị về hóa đơn điện tử (HĐĐT) trên sàn thương mại điện tử và cách tính thuế của hộ kinh doanh; (2) vụ khởi tố đường dây mua bán hóa đơn hơn 20 tỷ đồng ở Quảng Ngãi. Bài viết tổng hợp các ý kiến và đưa ra khuyến nghị thực hành — chưa phải kết luận chính thức của cơ quan thuế.

Bảng tổng hợp thông tin nổi bật

1. Hóa đơn điện tử với hộ kinh doanh: điều đã rõ

• Hộ, cá nhân kinh doanh doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm thuộc diện phải dùng HĐĐT theo NĐ 254/2026/NĐ-CP.
• Khi người mua không cung cấp thông tin, người bán ghi "Bán cho người tiêu dùng" thay vì để trống.
• Một số ngành được xuất hóa đơn chậm tối đa 7 ngày (vận tải biển, quảng cáo số, bảo hiểm...); giao dịch ca đêm có thể xuất vào ngày làm việc kế tiếp.
• Có cơ chế thưởng người tiêu dùng tố giác không xuất hóa đơn (tối đa 10 triệu đồng, không quá 10% số tiền phạt).

Điểm còn tranh luận: sàn TMĐT

Nhóm bán hàng trên sàn kiến nghị giãn thời hạn vì vướng kết nối dữ liệu, đơn nhỏ lẻ, hoàn/hủy nhiều. Ý kiến ngược lại cho rằng giãn kéo dài gây bất bình đẳng với người bán truyền thống và khó quản lý doanh thu. Cục Thuế mới chỉ nói đang nghiên cứu — chưa có văn bản giãn hay miễn, nên khuyến nghị tuân thủ quy định hiện hành.

2. Cách tính thuế hộ kinh doanh trên 3 tỷ đồng

Theo phản hồi, hộ doanh thu trên 3 tỷ chưa được chọn phương pháp doanh thu x suất mà phải tính theo thu nhập tính thuế (doanh thu trừ chi phí) x thuế suất. Điều này kéo theo yêu cầu có sổ sách, chứng từ chi phí hợp lý, HĐĐT đầu vào.

Bộ Tài chính đang báo cáo xem xét sửa đổi, nên cần theo dõi văn bản chính thức trước khi thay đổi cách làm.

3. Cảnh báo: vụ mua bán hóa đơn Quảng Ngãi

Theo tin ngày 30/09/2026, cơ quan điều tra khởi tố 3 bị can (gồm một giám đốc và một kế toán trưởng) liên quan mua bán trái phép hóa đơn hơn 20 tỷ đồng giai đoạn 2021-2025 để hợp thức hóa hàng hóa không có chứng từ, hạch toán, kê khai và giảm thuế phải nộp. Tội danh: mua bán trái phép hóa đơn, trốn thuế. Bài học: kế toán trưởng cũng chịu trách nhiệm; hóa đơn phải đi kèm hợp đồng, thanh toán, giao nhận thực tế.

Ứng dụng thực tế

1. Rà doanh thu: hộ gần ngưỡng 1 tỷ cần theo dõi doanh thu lũy kế (gồm cả bán trên sàn) để chuẩn bị HĐĐT.
2. Hộ trên 3 tỷ: lập sổ kế toán, thu thập HĐĐT đầu vào, tách chi phí cá nhân và kinh doanh.
3. Bán trên sàn: đối chiếu báo cáo doanh thu của sàn với sổ sách hàng tháng.
4. Kiểm tra nhà cung cấp: tra cứu tình trạng hoạt động và đủ bộ hồ sơ (hợp đồng, chuyển khoản, giao nhận) trước khi nhận hóa đơn.
5. Dùng AI hỗ trợ: nhờ công cụ AI đối chiếu doanh thu sàn với sổ, nhưng luôn kiểm tra lại bằng văn bản gốc.

Câu hỏi thường gặp

Hộ doanh thu 800 triệu có phải dùng HĐĐT không? Theo thông tin hiện có, ngưỡng bắt buộc là trên 1 tỷ đồng/năm; dưới ngưỡng cần đối chiếu hướng dẫn cụ thể hoặc hỏi cơ quan thuế.

Bán trên sàn TMĐT có được lùi thời hạn xuất hóa đơn không? Hiện chưa có văn bản chính thức cho giãn; Cục Thuế đang nghiên cứu.

Hộ trên 3 tỷ có chọn được tính thuế theo doanh thu không? Theo phản hồi, hiện chưa; đang báo cáo xem xét sửa đổi.

Nhận hóa đơn không rõ nguồn gốc có rủi ro gì? Có thể bị loại chi phí, truy thu thuế, phạt và nặng hơn là xử lý hình sự như vụ việc nêu trên.

Kết luận

Quy định đang siết dần, còn kiến nghị chưa thành văn bản. Hãy tuân thủ quy định hiện hành, theo dõi văn bản mới của Bộ Tài chính/Cục Thuế và lưu đủ chứng từ. Bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn chính thức.

Nguồn: VietNamNet (23/09/2026), VTV (30/09/2026), MeInvoice về NĐ 254/2026.