Mức Trần Đóng BHXH Tăng Lên 50,6 Triệu Đồng Từ 1/7/2026: Kế Toán Lương Cần Làm Gì?
Giới thiệu
Ngày 01/7/2026 không chỉ đánh dấu hàng loạt thay đổi về thuế mà còn kéo theo một thay đổi quan trọng khác, dễ bị bộ phận kế toán tiền lương bỏ sót: mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, kéo theo mức trần đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc và bảo hiểm y tế (BHYT) tăng từ 46,8 triệu lên 50,6 triệu đồng/tháng. Đây là loại quy định "âm thầm" nhưng có thể gây sai sót dây chuyền trong tính lương, tính bảo hiểm nếu kế toán không cập nhật kịp thời. Bài viết tổng hợp toàn bộ thay đổi và hướng dẫn cách xử lý thực tế cho doanh nghiệp.
Vì sao mức trần đóng bảo hiểm lại thay đổi vào giữa năm?
Mức trần đóng BHXH bắt buộc và BHYT được tính dựa trên lương cơ sở — cụ thể là 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng. Khi lương cơ sở điều chỉnh, mức trần này tự động thay đổi theo, dù doanh nghiệp không có bất kỳ quyết định nội bộ nào. Năm 2026 là năm có hai mốc điều chỉnh liên tiếp mà kế toán tiền lương cần phân biệt rõ:
- Từ 01/01/2026: lương tối thiểu vùng điều chỉnh theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, áp dụng cho việc xác định mức lương tối thiểu trả cho người lao động và làm căn cứ tính trần đóng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).
- Từ 01/7/2026: lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, làm căn cứ tính trần đóng BHXH bắt buộc và BHYT.
Hai mốc này dựa trên hai loại "lương nền" khác nhau (lương tối thiểu vùng và lương cơ sở), nên mức trần của BHXH/BHYT và mức trần của BHTN không tăng cùng lúc, cùng tỷ lệ. Đây chính là điểm dễ gây nhầm lẫn nhất.
Mức trần đóng BHXH, BHYT từ 01/7/2026
Với lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng, mức lương tối đa làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc và BHYT được tính bằng 20 lần lương cơ sở:
- Trước 01/7/2026: mức trần = 46,8 triệu đồng/tháng (dựa trên lương cơ sở cũ).
- Từ 01/7/2026: mức trần = 50,6 triệu đồng/tháng.
Điều này có nghĩa là với người lao động có thu nhập tính đóng bảo hiểm từ 46,8 triệu đến 50,6 triệu đồng/tháng trở lên, số tiền phải trích đóng BHXH, BHYT (cả phần doanh nghiệp và phần người lao động) sẽ tăng lên kể từ kỳ lương tháng 7/2026, dù mức lương thực nhận của người lao động không đổi.
Mức trần đóng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) theo vùng
Khác với BHXH/BHYT, mức trần đóng BHTN được tính bằng 20 lần mức lương tối thiểu vùng — vốn đã điều chỉnh từ 01/01/2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Cụ thể mức trần đóng BHTN theo từng vùng như sau:
| Vùng | Lương tối thiểu vùng (2026) | Mức trần đóng BHTN (20 lần) |
|---|---|---|
| Vùng I | 5,31 triệu đồng/tháng | 106,2 triệu đồng/tháng |
| Vùng II | 4,73 triệu đồng/tháng | 94,6 triệu đồng/tháng |
| Vùng III | 4,14 triệu đồng/tháng | 82,8 triệu đồng/tháng |
| Vùng IV | 3,7 triệu đồng/tháng | 74 triệu đồng/tháng |
Vì mức trần BHTN đã áp dụng từ đầu năm 2026 (không đổi tiếp vào 01/7), kế toán không cần điều chỉnh lại phần này vào giữa năm — chỉ cần điều chỉnh phần trần BHXH, BHYT theo lương cơ sở mới.
Tỷ lệ đóng bảo hiểm doanh nghiệp cần nhớ
Theo quy định hiện hành, tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN của người lao động Việt Nam là 10,5% (trích từ lương người lao động), doanh nghiệp đóng 21,5% (tính trên quỹ lương làm căn cứ đóng). Riêng phần BHXH, tỷ lệ đóng gồm: 3% vào quỹ ốm đau, thai sản và 22% vào quỹ hưu trí, tử tuất (tổng theo các cấu phần cụ thể theo văn bản pháp luật hiện hành). Khi tính trên mức trần mới (50,6 triệu đồng/tháng), số tiền tuyệt đối doanh nghiệp phải đóng cho những lao động có lương cao sẽ tăng đáng kể so với mức trần cũ.
Doanh nghiệp cần làm gì để không bị sai sót?
1. Rà soát danh sách lao động có lương tính đóng bảo hiểm gần hoặc vượt mức trần cũ (46,8 triệu đồng). Đây là nhóm bị ảnh hưởng trực tiếp và cần điều chỉnh mức đóng ngay từ kỳ lương tháng 7/2026.
2. Cập nhật phần mềm tính lương, phần mềm bảo hiểm xã hội điện tử (eBH, VssID doanh nghiệp) với mức trần mới trước khi chạy lương tháng 7. Nhiều lỗi phát sinh do phần mềm vẫn giữ tham số cũ trong khi kế toán không kiểm tra lại.
3. Phân biệt rõ hai loại trần trong hồ sơ nội bộ: trần BHXH/BHYT tính theo lương cơ sở (đổi từ 01/7) và trần BHTN tính theo lương tối thiểu vùng (đổi từ 01/01) — tránh áp nhầm một mức trần chung cho cả ba loại bảo hiểm.
4. Thông báo cho người lao động có mức lương bị ảnh hưởng để tránh thắc mắc khi thấy khoản trích bảo hiểm trên phiếu lương tháng 7 tăng so với tháng 6, dù lương gross không đổi.
5. Đối chiếu lại quỹ lương làm căn cứ đóng bảo hiểm của toàn doanh nghiệp để ước tính chính xác chi phí bảo hiểm tăng thêm trong nửa cuối năm 2026, phục vụ việc lập lại dự toán chi phí nhân sự.
Ứng dụng thực tế: một ví dụ tính toán đơn giản
Giả sử một người lao động tại Hà Nội (vùng I) có mức lương làm căn cứ đóng BHXH là 55 triệu đồng/tháng — vượt cả mức trần cũ và mức trần mới. Trước 01/7/2026, mức đóng BHXH, BHYT của doanh nghiệp cho người này chỉ được tính trên nền 46,8 triệu đồng (phần vượt không phải đóng thêm). Từ 01/7/2026, nền tính đóng tăng lên 50,6 triệu đồng — tức doanh nghiệp phải đóng thêm cho phần chênh lệch 3,8 triệu đồng mỗi tháng, nhân với tỷ lệ đóng phần doanh nghiệp. Với những công ty có nhiều lao động thu nhập cao (quản lý cấp trung trở lên), khoản chi phí phát sinh thêm này cộng dồn có thể không nhỏ và cần được đưa vào kế hoạch ngân sách nhân sự nửa cuối năm.
Kết luận
Thay đổi mức trần đóng BHXH, BHYT từ 01/7/2026 tuy không phải là một "cải cách" lớn về chính sách, nhưng lại là dạng quy định rất dễ bị bỏ sót vì không đi kèm thông báo rầm rộ như các thay đổi về thuế. Kế toán tiền lương cần chủ động cập nhật tham số hệ thống, rà soát danh sách lao động thu nhập cao, và phân biệt rõ hai mốc điều chỉnh (lương tối thiểu vùng từ 01/01 và lương cơ sở từ 01/7) để tránh tính sai, tính thiếu — vừa gây rủi ro bị truy thu, vừa ảnh hưởng quyền lợi bảo hiểm của người lao động.