29/7/2026
StartupDevApp Official
Kế toán
Kế toán Việt Nam

Quy Định Mới Về Thuế, Kế Toán, Hóa Đơn Từ 01/7/2026

Giới thiệu

Từ ngày 01/7/2026, hàng loạt quy định mới về thuế, kế toán và hóa đơn chính thức có hiệu lực, xuất phát từ Luật Quản lý thuế 2025 và Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi). Chỉ trong một ngày (30/6/2026), Chính phủ và Bộ Tài chính đã ban hành đồng loạt nhiều Nghị định, Thông tư hướng dẫn.

Bài viết tổng hợp 11 văn bản trọng tâm nhất mà kế toán, chủ doanh nghiệp — và cả các startup đang xây dựng sản phẩm kế toán/tài chính bằng AI — cần nắm ngay để cập nhật quy trình, tránh rủi ro pháp lý.

Tổng quan các văn bản mới

Số hiệuHiệu lựcTrích yếu
NĐ 254/2026/NĐ-CP01/7/2026Hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử (thay NĐ 123/2020)
TT 91/2026/TT-BTC01/7/202611 trường hợp ngừng/tạm ngừng hóa đơn điện tử
NĐ 252/2026/NĐ-CP01/7/2026Công khai thông tin đăng ký thuế, tra cứu MST
TT 94/2026/TT-BTC01/7/2026Quản lý rủi ro trong quản lý thuế
TT 90/2026/TT-BTC01/7/2026Đăng ký thuế, 21 mẫu biểu mới
TT 89/2026/TT-BTC01/7/2026Khai thuế TNCN theo quý
NĐ 253/2026/NĐ-CP01/7/2026Miễn thuế TNCN tiền ăn ca 1,2 triệu/người/tháng
NĐ 255/2026/NĐ-CP01/7/2026Trần chi phí lãi vay 30% EBITDA (giao dịch liên kết)
TT 84/2026/TT-BTC01/7/2026Hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài xuất cảnh
NĐ 291/2026/NĐ-CP21/7/2026Mức phạt 10-100 triệu đồng vi phạm cung cấp thông tin thuế
TT 101/2026/TT-BTC01/01/2027Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng — tiêu chuẩn mới

1. Hóa đơn điện tử: Thời điểm lập và nguy cơ bị ngừng sử dụng

Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định lại thời điểm lập hóa đơn: bán hàng hóa tính từ lúc chuyển giao quyền sở hữu (không phân biệt đã thu tiền hay chưa); cung cấp dịch vụ tính từ lúc hoàn thành dịch vụ hoặc thời điểm thu tiền trước.

Đáng chú ý hơn, Thông tư 91/2026/TT-BTC liệt kê 11 trường hợp bị ngừng hoặc tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử, trong đó có: chấm dứt hiệu lực mã số thuế, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, bị cưỡng chế nợ thuế, sử dụng hóa đơn để bán hàng cấm/hàng giả, và đặc biệt là thuộc diện "rủi ro cao" theo Thông tư 94/2026. Doanh nghiệp rơi vào diện này bắt buộc chuyển sang hóa đơn điện tử có mã trong 10 ngày làm việc, và chỉ được quay lại hóa đơn không mã sau tối thiểu 12 tháng.

Góc nhìn ứng dụng AI: đây chính là lúc các công cụ AI có giá trị — một bot cảnh báo tự động quét trạng thái MST đối tác, hoặc một module kiểm tra điều kiện xuất hóa đơn trước khi phát hành, có thể giúp doanh nghiệp tránh rơi vào 11 trường hợp kể trên.

2. Thuế thu nhập cá nhân: Khai theo quý, miễn thuế tiền ăn ca

Thông tư 89/2026/TT-BTC chuyển việc khai thuế TNCN đã khấu trừ từ theo tháng sang theo quý, quyết toán theo năm. Tổ chức trả thu nhập vẫn có trách nhiệm quyết toán thay cho cá nhân đã ủy quyền.

Nghị định 253/2026/NĐ-CP nâng mức miễn thuế TNCN đối với tiền ăn ca, ăn trưa lên 1.200.000 đồng/người/tháng — phần vượt mức này mới phải tính vào thu nhập chịu thuế.

3. Thuế TNDN: Trần chi phí lãi vay 30% EBITDA

Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN đối với giao dịch liên kết không được vượt quá 30% EBITDA (lợi nhuận thuần + chi phí lãi vay ròng + khấu hao). Phần vượt được chuyển sang các kỳ sau, tối đa 5 năm. Đây là quy định các startup có vốn vay từ công ty mẹ, nhà đầu tư hoặc bên liên kết cần đặc biệt lưu ý khi lập kế hoạch tài chính.

4. Quản lý thuế: Công khai mã số thuế và xếp hạng rủi ro

Nghị định 252/2026/NĐ-CP cho phép công khai trạng thái mã số thuế trong 3 trường hợp: ngừng hoạt động chưa hoàn tất thủ tục, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, và tạm ngừng kinh doanh.

Thông tư 94/2026/TT-BTC là căn cứ để cơ quan thuế xếp loại người nộp thuế "rủi ro cao", kéo theo giám sát chặt hơn. Doanh nghiệp nên chủ động giữ hồ sơ tuân thủ tốt (nộp đúng hạn, khai chính xác) để tránh bị xếp vào nhóm này.

5. Mức phạt mới cần tránh

Nghị định 291/2026/NĐ-CP (hiệu lực 21/7/2026) bổ sung mức phạt 10-100 triệu đồng cho hành vi vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin thuế theo yêu cầu trao đổi thông tin quốc tế — mức phạt cao nhất áp dụng khi không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ hết hạn, hoặc thông đồng che giấu người nộp thuế.

Ứng dụng thực tế cho startup và đội ngũ kế toán

  • Rà soát ngay quy trình lập hóa đơn điện tử theo thời điểm mới tại NĐ 254/2026.
  • Dùng công cụ tra cứu MST tự động để kiểm tra trạng thái đối tác trước khi ký hợp đồng (theo NĐ 252/2026).
  • Chuyển lịch khai thuế TNCN nội bộ từ tháng sang quý ngay từ quý III/2026.
  • Nếu có khoản vay liên kết, tính lại tỷ lệ chi phí lãi vay/EBITDA theo NĐ 255/2026 trước khi quyết toán thuế TNDN.
  • Cân nhắc xây dựng dashboard nội bộ (có thể tích hợp AI) để theo dõi các mốc hiệu lực pháp luật thuế/kế toán, tránh bỏ sót thay đổi quan trọng.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp cần làm gì trước tiên? Ưu tiên rà soát quy trình lập hóa đơn điện tử theo NĐ 254/2026, kiểm tra trạng thái MST của đối tác, và tính lại tỷ lệ chi phí lãi vay/EBITDA nếu có giao dịch liên kết.

Khi nào phải đổi sang khai thuế TNCN theo quý? Áp dụng ngay từ kỳ tính thuế quý III/2026 theo Thông tư 89/2026/TT-BTC.

Mức miễn thuế tiền ăn ca mới là bao nhiêu? 1.200.000 đồng/người/tháng theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, phần vượt phải tính thuế TNCN.

Kết luận

Giai đoạn 30/6-01/7/2026 đánh dấu một trong những đợt cập nhật pháp lý về thuế, kế toán, hóa đơn lớn nhất gần đây. Kế toán, chủ doanh nghiệp và cả các startup công nghệ tài chính nên rà soát lại toàn bộ quy trình nội bộ — từ lập hóa đơn, khai thuế TNCN, đến các khoản vay liên kết — để tránh rủi ro bị phạt hoặc bị ngừng hóa đơn điện tử.